1- قیر نفوذی

کاربرد اصلی قیر نفوذی در راهسازی است. برای مناطق گرم‌تر از قیر سفت‌تر با درجه نفوذ کمتر و برای مناطق سردتر از قیر شل‌تر با درجه نفوذ بیشتر استفاده می‌شود. طبقه‌بندی و مشخصات قیرهای خالص بر اساس استانداردهای AASHTO-M226 و ASTM-D3381 گزارش می‌شود و معیار طبقه‌بندی، گرانروی مطلق در دمای ۶۰ درجه سانتی‌گراد یا گرانروی کینماتیک در دمای ۱۳۵ درجه سانتی‌گراد است

2- قیرهای VG

50/40 -150،000 تن سایت شمالی +112،000 تنسایت ساحلی = مجموع دوسایت 262،000 تن سالانه
70/60-150،000 تن سایت شمالی +112،000 تن سایت جموبی = مجموع دوسایت 262،000 تن سالانه
100/85-150،000تنسایت شمالی +112،000 تن سایت جنوبی= مجموع دوسایت 262،000 تن سالانه
در طبقه بندی بر اساس گرانروی قیرها با توجه به مقدار گرانروی مطلق در (C°)60 و یا گرانروی کینماتیک در (C°) 135، رده بندی و جهت هر یک از آنها معیارهای فنی مشخصی تعیین شده است.
گرانروی مطلق بر حسب پواز و گرانروی کینماتیک بر حسب سانتی استوکس بیان می‌شود.
طبقه بندی و مشخصات قیرهای خالص در استانداردهای AASHTO–M226 وASTM–D3381 گزارش شده است.

3- قیرهای عملکردی

درجه ی عملکردی قیر یا PG آخرین استاندارد روز دنیا می باشد.

این روش، روشی به نسبت جدید می باشد که قیر را بر مبنای شرایط دمایی متناسب مناطق مختلف طبقه بندی می کند.

در این روش از روشهای کاملاً علمی به بررسی خواص مکانیکی قیر پرداخته می شود. در این روش یک محدوده ی دمایی به قیر اختصاص داده می شود که مصرف کننده با توجه به محل مورد نظر خود می تواند قیر مناسب را انتخاب کند.

امروزه برای قیرهای اصلاح شده پلیمری و قیرهای خالص مطابق استاندارد یک درجه عملکرد یاPG تعریف می شود که منطبق با شرایط دمایی و شرایط محیطی تعریف شده است. وسیع تر بودن محدوده یا دامنه PG یک ترکیب، به معنای خواص مطلوب تر و مقاومت بالاتر آن می باشد.

شرکت نفت پاسارگاد با راه اندازی و نصب پیشرفته ترین دستگاههای SHARP قادر است قیر را به روش نوین عملکردی به مشتریان خود ارائه کند. پهنه بندی آب و هوایی ایران برای اولین بار توسط این شرکت انجام شده است و مشخص می نماید که برای هر منطقه در کشور چه نوع قیری مناسب است

4- قیرهای عملکردی

درجه ی عملکردی قیر یا PG آخرین استاندارد روز دنیا می باشد.

این روش، روشی به نسبت جدید می باشد که قیر را بر مبنای شرایط دمایی متناسب مناطق مختلف طبقه بندی می کند.

در این روش از روشهای کاملاً علمی به بررسی خواص مکانیکی قیر پرداخته می شود. در این روش یک محدوده ی دمایی به قیر اختصاص داده می شود که مصرف کننده با توجه به محل مورد نظر خود می تواند قیر مناسب را انتخاب کند.

امروزه برای قیرهای اصلاح شده پلیمری و قیرهای خالص مطابق استاندارد یک درجه عملکرد یاPG تعریف می شود که منطبق با شرایط دمایی و شرایط محیطی تعریف شده است. وسیع تر بودن محدوده یا دامنه PG یک ترکیب، به معنای خواص مطلوب تر و مقاومت بالاتر آن می باشد.

شرکت نفت پاسارگاد با راه اندازی و نصب پیشرفته ترین دستگاههای SHARP قادر است قیر را به روش نوین عملکردی به مشتریان خود ارائه کند. پهنه بندی آب و هوایی ایران برای اولین بار توسط این شرکت انجام شده است و مشخص می نماید که برای هر منطقه در کشور چه نوع قیری مناسب است

5- قیرهای امولسیون

امولسیون های قیری یا قیرابه‌ها سامانه‌های دوفازی هستند كه از قیر، آب و یك یا چند ماده افزودنی جهت تشكیل و پایدارسازی و اصلاح خواص قیرابه تشكیل شده اند.

قیرابه‌ها به چهار خانواده تقسیم می‌شوند. دو خانواده اول بیشتر از دیگران مورد استفاده واقع شده اند.

قیرابه‌های كاتیونی

قیرابه‌های آنیونی

قیرابه‌های غیر یونی

قیرابه‌های رسی

قیرهای امولسیونی با توجه به سرعت شكست و نوع كاربرد به اقسام زیر طبقه بندی می شوند:

قیر امولسیون زود شكن RS

قیر امولسیون كند شكن MS

قیر امولسیون دیرشكن SS

كه در حال حاضر نوع زودشكن کاتیونی بیشتر مصرف را در كشور دارد.

6- قیرهای محلول

MC 150،000 تن سالانه

قیرهای محلول ،از حل كردن قیرهای خالص در حلال ها و یا روغنهای نفتی بدست می آیند.

 نوع و كیفیت قیرهای محلول به كیفیت قیرهای خالص اصلی، نوع و مقدار حلال بستگی دارد . هر اندازه مقدار حلالهای نفتی در قیرمحلول زیادتر باشد، روانی آن بیشتر است.

 عدم دسترسی به وسایل گرم­كننده قیر، تجزیه شدن قیر در حرارتهای بالا، سرد شدن قیر در هنگام كار، عدم امكان نفوذ آن در مواد معدنی متخلخل، لزوم ایمنی كارگران، آتش سوزی و صرف وقت باعث می شود، كه در بعضی موارد از قیرهای محلول استفاده شود. قیرهای محلول در راهسازی برای اندودهای سطحی، نفوذی، آسفالت سطحی، آسفالت سرد كارخانه ای و یا مخلوط در محل مصرف می­شود.

 قیرهای كندگیر (MC) از حل كردن قیرهای خالص در نفت سفید تهیه می شود كه عدد پسوند معرف ویسكوزیته قیر بر حسب سانتی استوكس است.

 قیرهای محلول بر اساس درجه گرانروی طبقه بندی می شوند و بر حسب سرعت گیرش و نوع حلال به سه گروه زیر تقسیم می شوند.

7- قیرهای نانوکامپوزیتی

نانوتکنولوژی یا علم نانو به ساختار مواد در مقیاس بسیار ریز می پردازد. این تکنولوژی در حال حاضر در اکثر صنایع مختلف بهداشتی، شیمیایی، دارویی، پلیمری و… مورد استفاده قرار می گیرد. 

با توجه به استفاده 90 درصدی قیر در راهسازی، استفاده از ترکیبات نانو به تنهایی و یا در کنار افزودنی های دیگر در صنعت قیر و آسفالت در جهان، بیشتر به صورت آزمایشی و آکادمیک در حال انجام است. نظر به درصد وزنی قیر استفاده شده در مخلوط آسفالتی و حجم باالی آسفالت در کشورها جهت استفاده راهسازی، استفاده از ترکیبات نانو در مقیاس صنعتی با افزایش قیمت باال همراه بوده و بنظر صرفه اقتصادی ندارد.

 هر چند در برخی کاربردهای خاص آسفالتی مانند پل ها و فرودگاه ها به ندرت از مواد نانو الیاف، نانوآهک و غیره جهت استحکام مخلوط آسفالتی، این ترکیبات به مصالح و نه محصول قیر افزوده می شوند. در کشور ایران تاکنون به صورت صنعتی از مخلوط های قیری حاوی ترکیبات نانو موردی گزارش نشده است. در برخی پروژه های خاص استفاده از افزودنی های نانو به صورت مستقیم به مصالح مخلوط آسفالتی گزارش شده است. 

 انواع مختلفی از ترکیبات نانو تاکنون در مقیاس آزمایشگاهی به قیر مانند نانو کامپوزیت های رس، نانوکربنات کلسیم ، کربن نانوتیوب، نانوسیلیس و غیره به قیر اضافه شده است. در خصوص استفاده از تکنولوژی نانو در صنعت قیر می توان گفت افزایش این ترکیبات به قیر با درصد بسیار کم، عمدتاً مانند افزایش پلیمرهای مناسب، با درصد باال عمل می کند.

 افزایش ترکیبات نانو با درصدهای بسیار کم به قیر عمدتاً موجب افزایش نقطه نرمی، ویسکوزیته و بهبود دمای باالی عملکردی قیرهای پاالیشگاهی می شود. در نتیجه رفتار مخلوط آسفالتی تولید شده با این ترکیبات، بهبود خواهد یافت.

8- قیرهای عملکردی منطبق بر بار ترافیکی (MSCR) +PG

معرفی PG PLUS
افزایش حجم ترافیک و تنوع بارهای ترافیکی و بارگذاری های مختلف و ایجاد خرابی ها و آسیب های روسازی در جاده ها و بزرگراه ها، موجب شد محققین و متولیان حوزه قیر و آسفالت، اقدام به ابداع روش های نوین در طراحی ماده اصلی آسفالت یعنی قیر نمایند. در این خصوص در آمریکا برنامه ای بنام تحقیقات استراتژیک بزرگراهی SHRP با اضافه كردن چند آزمون دیگر به استاندارد 320M AASHTO از جمله آزمون MSCR و معرفی و تدوین استاندارد AASHTO 332Mتوانست خواص قیرهای نفتی و اصالح شده را بخوبی بیان كند. محصوالت معرفی شده با استفاده از آزمونهای جدید تحت عنوان PLUS PG نام گذاری شدند.
مزیت PLUS PG در مقایسه با PG
PLUS PG در واقع تولید قیرهای عملکردی منطبق با بار ترافیکی است كه در كشورهای پیشرفته در حال استفاده می باشد.
مطابق این دسته بندی جدید و نوین، قیرهای عملکردی PG به چهار نوع ترافیک نرمال، سنگین، خیلی سنگین و فوق سنگین تقسیم، تولید و مصرف می شوند.
شركت نفت پاسارگاد به عنوان یک مجموعه توانمند فنی و پیشرو، با در اختیار داشتن 6 واحد تولیدی فعال با توسعه جغرافیایی مناسب در سطح كشور، قادر به تولید و عرضه محصوالت مذكور برای اولین بار در كشور، میباشد.

9- قير رنگی

قير رنگی از اختلاط قير با رنگدانه ها بدست می آيد كه اين رنگدانه ها به دو دسـته آلـی و غيرآلـی تقسـيم مي شوند. رنگدانه هاي غيرآلی مانند اكسيد آهن، اكسيد كروم، دی اكسـيد تيتـانيوم و رنگدانـه هـاي مخلـوط (مثل كبالت آبی) برای رنگی كردن مخلوطهای قيری مناسبند. اين رنگدانـه هـا در هـر شـرايط آب و هـوايی پايدار هستند اما رنگدانه های آلی كه از حشرات و گياهان استخراج می گردند در برابر حـرارت و شـرايط آب و هوايی ناپايدار، گران قيمت و برای اختلاط با قير نامناسب ند. مهمترين نوع رنگدانه های آلی، آزوپيگمان pigment azo ناميـده مـی شـوند كـه از هيـدروكربنهای آروماتيك تشكيل شده اند. اكسيد آهن از متداولترين رنگدانه های غير آلی است و به دو نوع طبيعی و سنتزی تقسـيم مـی شـود.

نـوع طبيعی آن در محدوده رنگ زرد، قرمز قهوه ای روشن، قهوه ای متمايـل بـه سـبز و قهـوه ای پررنـگ و نـوع سنتزی آن در محدوده رنگهای زرد و قرمز تا سياه و قهوه ای وجود دارند. قير بكار رفته نيز نقش مهمی در توليد مخلوط رنگی دارد و بيشتر اوقات اكسيد آهـن قرمـز و اكسـيد كـروم سبز برای آن استفاده می شود. رنگهای شفاف و روشن را فقط می توان در بينـدرهای بـي رنـگ or Pale binder colorless بكار برد. اين بيندرها فاقد آسفالتن و دارای رنگ پذيری بالايی هستند.

اصولاً با ايـن بيندرها می توان رنگهای متنوع تری با استفاده از اكسيد آهن زرد، قهوه اي و سياه و اكسيد كروم سبز بدسـت آورد البته به شرطي كه مقاومت حرارتي مناسبي داشته باشند. در دماهاي بالاي 180 درجه سانتيگراد، اكسـيد آهن زرد و سياه تبديل به اكسيد آهن قرمز می شوند و بايد توجـه داشـت كـه دمـای اخـتلاط معمـولاً بـيش از180 درجه سانتيگراد است. همچنين از محصولات فريت روی با مقاومت بالای حرارتـی بـرای رنـگ زرد و مخلوط منگنز و اكسيدهاي آهن برای رنگهای قهوه اي و خاكستری استفاده مي گردد. قابل ذكر است كه مقاومت حرارتي رنگدانه هايي مانند اكسيد آهن قرمز، اكسـيد كـروم سـبز و دی اكسـيد تيتانيوم برای توليد مخلوط آسفالت رنگی در مصـارف راهسـازی مناسـب اسـت.

دی اكسـيد تيتـانيوم يكـی از متداولترين پيگمانهای غيرآلی با ضريب شكست بالاست كه توليد رنگ سفيد مي نمايد و رنگدانـه هـای آن از نظر مورفولوژی به دو شكل آناتاز (anatase) و رتايل (rutile) هستند. در كل، اكسيد آهن قرمز برای مخلوطهای قيری مناسبترين رنگدانه ها مـی باشـند امـا بـا قيرهـای بـدون آسفالتن، محدوده وسيع تری از رنگها شامل زرد تا آبی قابل حصول است.

خصوصيات فيزيكی رنگدانه ها:

رنگدانه ها از نظر فيزيكی به چهار شكل زير وجود دارند:

1- فشرده compact

2- پودری powder

3-گرانول granules

4- دوغاب slurry

ذرات در نوع فشرده در بهترين حالت بين 0/0001 تا 0/001 ميليمتر است. بـرای تهيـه ايـن نـوع رنگدانه، ذرات ريز رنگدانه در يك بيندر سازگار با قير (مانند مـلات سـيمان) مخلـوط مـی گردنـد تـا بـه هـم چسبيده و به صورت كره های كوچك فشرده روان درآيند. اين بيندر مقدار فشردگی رنگدانه ها را كنتـرل مـي نمايد تا اطمينان حاصل گردد كه در طول حمل ونقل و ذخيره سازی نيـز پايـدار بماننـد و در حـين حـال بـه راحتی در مخلوط آسفالتی بشكنند. رنگدانه هاي پودری ذرات بسيار ريزی هستند كه به راحتی روان نمی شوند.

اين بدين معناسـت كـه هنگـام تخليه سيلوهای ذخيره بايد از يك وسيله مكانيكی مانند لرزاننده استفاده كرد. اما رنگدانه های فشرده چون بـه راحتي روان می شوند، می توان آنها را به آسانی در سيلوها ذخيره و تخليه كرد، گـرد و غبـار نيـز ايجـاد نمـی كنند. يكي ديگر از امتيازات رنگدانه های فشرده آن است كه دانسيته بالك بيشـتری نسـبت بـه نـوع پـودری دارند كه باعث می شود هنگام ذخيره سازی جای كمتری اشغال نمايند.

10- روغن پایه ( تصفیه اول)

150،000 تن سالانه

 فورفورال اکسترکت(RPO)

150،000 تن سالانه

تولید الکل فورفوریل: این ماده در تولید اسید لوولینیک (levulinic acid) و الکل فورفوریل به‌کار می‌رود که جهت ساخت رزین‌های فوران، چسب‌های ریخته‌گری و سایر مواد شیمیایی مورد نیاز است.

استفاده در صنعت پلاستیک و لاستیک: فورفورال اکسترکت به عنوان مواد اولیه در صنعت تایرسازی، در مخلوط آسفالت، و برای تولید لاستیک و پلاستیک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

حلال: این ترکیب به عنوان حلال در استخراج موادی از قبیل کافئین و اسانس‌ها قابل استفاده است، اما به دلیل اثرات آلودگی‌زا که دارد، معمولاً در این زمینه استفاده نمی‌شود.

استخراج بوتادین: در استخراج بوتادین که به عنوان ماده اولیه در تولید لاستیک مصنوعی است، از فورفورال اکسترکت و سایر هیدروکربن‌ها استفاده می‌شود.

سوخت: گاهی از فورفورال اکسترکت به عنوان سوخت استفاده می‌شود، اما به دلیل آلودگی‌هایی که دارد، استفاده گسترده‌ای ندارد.

نماد و ترکیب شیمیایی فورفورال اکسترکت

خصوصیات فورفورال اکسترکت عبارتند از:

فورفورال (معروف به Furfural) یک ترکیب شیمیایی است که شناسه پاب‌کم آن ۷۳۶۲ است. این ترکیب شکل ظاهری روغن بی‌رنگ دارد. در نام‌گذاری آیوپاک به عنوان Furan-2-carbaldehyde شناخته می‌شود. این ترکیب همچنین با نام‌های دیگری مانند furan-2-carboxaldehyde، fural، furfuraldehyde، 2-furaldehyde، pyromucic aldehyde نیز شناخته می‌شود.

فرمول مولکولی: C5H4O2

جرم مولی: ۹۶٫۰۸ g mol−1

شکل ظاهری: روغن بی‌رنگ

چگالی: ۱.۱۶ g/mL (در 20 درجه سلسیوس)

دمای ذوب: -۳۷ درجه سلسیوس

دمای جوش: ۱۶۲ درجه سلسیوس

انحلال‌پذیری در آب: ۸۳ g/L

فورفورال اکسترکت یا RPO یک ترکیب آروماتیک است که به عنوان محصول جانبی در فرآیند استخراج با حلال در واحدهای پالایشگاه‌های روغن سازی تولید می‌شود.

در این واحدها، لوبکات به عنوان خوراک ورودی، در برجهایی با حلال فورفورال مخلوط می‌شوند. این ماده حلال، تمام مواد آروماتیک موجود در لوبکات را به خود جذب کرده و سپس در مراحل مختلفی، این مواد آروماتیک را از حلال فورفورال جدا می‌کند و فورفورال را مجدداً بازیافت می‌کند.  ارتباط و نسبت مواد حلال به لوبکات و همچنین زمانی که آنها با یکدیگر مخلوط می‌شوند و در هم می‌تپند، نقش حیاتی در کیفیت نهایی فورفورال اکسترکت استخراج شده ایفا می‌کنند. این عوامل تعیین‌کننده‌ای در تأثیر بر کیفیت و خواص فیزیکی و شیمیایی نهایی فورفورال اکسترکت می‌باشند. فورفورال اکسترکت‌های تولیدی در پالایشگاه‌های روغن سازی معمولاً با دمای اشتعال خود شناسایی و نامگذاری می‌شوند.

11- اسلاک وکس

250،000 تن سالانه

کاربرد اسلک وکس بسته به گرید و مشخصات فنی آن متفاوت است، اما به‌طور معمول در صنایع زیر استفاده می‌شود:

تولید پارافین جامد و نیمه‌تصفیه‌شده

صنایع شمع‌سازی و کبریت

تولید وازلین و مشتقات وابسته

فرمولاسیون برخی محصولات صنعتی

تأمین خوراک واحدهای فرآوری با هدف صادرات

در هر یک از این کاربردها، انتخاب گرید مناسب نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت محصول نهایی و هزینه تمام‌شده دارد.

اسلک وکس یکی از مواد پایه و تعیین‌کننده در زنجیره تولید بسیاری از محصولات صنعتی است؛ ماده‌ای که اگرچه در نگاه اول یک فرآورده میانی پالایش نفت محسوب می‌شود، اما انتخاب نادرست آن می‌تواند مستقیماً بر کیفیت محصول نهایی، راندمان تولید و حتی هزینه‌های صادرات اثر بگذارد. برای خریداران صنعتی، دانستن «چیست» کافی نیست؛ مسئله اصلی این است که کدام نوع، با چه مشخصاتی و برای چه کاربردی انتخاب شود.

در فضای B2B، به‌ویژه زمانی که خرید در مقیاس صنعتی یا با هدف صادرات انجام می‌شود، تفاوت‌های ظاهراً جزئی مانند درصد روغن، نقطه ذوب یا نوع بسته‌بندی می‌توانند به مزیت رقابتی یا ریسک پنهان تبدیل شوند. به همین دلیل، این محتوا صرفاً یک معرفی فنی نیست، بلکه یک مسیر تصمیم‌سازی طراحی‌شده برای مدیران تأمین، تولیدکنندگان و خریداران سازمانی است که به‌دنبال انتخاب آگاهانه و منطقی هستند.

12- پارا فین مایع صنعتی

50،000 تن سالانه

پارافین صنعتی یک ترکیب شیمیایی حاصل از پالایش نفت است که در صنایع مختلفی مانند نساجی، لاستیک‌سازی، کبریت‌سازی، تولید چسب، پلاستیک و روان‌سازی قطعات مکانیکی استفاده می‌شود. این ماده با داشتن خواص ضدآب، روان‌کنندگی و شفافیت بالا، نقش مهمی در بهبود عملکرد فرآیندهای صنعتی دارد.